Jednymi z narzędzi niezbędnych do przyjemnej i efektywnej pracy gabinetu stomatologicznego są dźwignie stomatologiczne. Dźwignie działają na zasadzie klina, który powstaje po włożeniu ostrza pomiędzy korzeń, a ścianę zębodołu. Pozwala to na poluzowanie tkanki otaczającej ząb. Dźwignie można sterylizować w sterylizatorze, są wielokrotnego użytku. Zabiegi z użyciem narzędzi w większości przypadków wymaga użycia znieczuleń stomatologicznych.
Podstawowy podział to dźwignie:
1. proste (Beina, Bertena)
2. boczne (Wintera)
- Dźwignie proste (Beina, Bertena) mogą mieć dziób płaski lub zaokrąglony, zazwyczaj używane są do zębów górnych, za ich pomocą można przerwać więzadło okrężne.
Dźwignia prosta Beina:
Zastosowanie dźwigni prostej (Beina, Bertena):
-usuwanie zębów w szczęce i żuchwie
-usuwanie korzeni w szczęce i żuchwie
-wyważanie trzecich zębów trzonowych w szczęce i żuchwie przed użyciem kleszczy
-rozdzielanie korzeni zębów wielokorzeniowych
-przerywanie więzadła okrężnego zębów w szczęce i żuchwie
-w przypadkach zwichnięcia zęba
2. Dźwignia boczna (Wintera):
Zastosowanie dźwigni bocznej (Wintera):
-usuwanie pojedynczych korzeni zębów dolnych wielokorzeniowych przy usuniętym jednym korzeniu, ale zachowanej masywnej przegrodzie międzykorzeniowej.
Inne rodzaje dźwigni stomatologicznych:
- Dźwignia stomatologiczna Flohr
- Dźwignia stomatologiczna Heidbrink
- Dźwignia stomatologiczna Lindo Levian
- Dźwignia stomatologiczna Luksator
Wyprofilowanie części pracującej pozwala na sprawne przeprowadzanie zabiegów przy redukcji ryzyka uszkodzenia tkanek otaczających i kości wyrostka zębowego.
2. Dźwignia stomatologiczna Heindbrink:
Służy do ekstrakcji apeksów. Odpowiednio zagięte i wyprofilowane końcówki dźwigni ułatwiają usunięcie pozostałości korzenia.
3. Dźwignia stomatologiczna Lindo Levian:
Składa się z ząbkowanej końcówki mającej postać łyżeczki. Wykonując ruch obrotowy ząbkowanej części pracującej, umieszczonej pomiędzy zębodołem a korzeniem pozwala na łatwe wydobycie zęba.
Dzięki ząbkowanym końcówkom narzędzie zapewnienia sprawną ekstrakcję słabo osadzonych zębów lub korzeni eliminując potrzebę użycia jakiejkolwiek innych dźwigni korzeniowych.
4. Dźwignia stomatologiczna Luksator:
Zakończone są płaskim ostrzem. Narzędzie wprowadza się w kieszonkę dziąsłową i pod odpowiednim kątem do powierzchni korzenia. Luksator stomatologiczny jest ostrym narzędziem z mniej wklęsłym i cieńszym ostrzem niż dźwignie stomatologiczne. Luksatorem należy poszerzyć zębodół. Po tej czynności ostatni element pracy to ekstrakcja zęba przy pomocy kleszczy. Przeznaczony jest również do przecinania włókien Sharpeya w okolicach więzadła ozębnego i poluzowania zęba przed ekstrakcją.
Trzeba pamiętać, że luksator jest narzędziem bardziej delikatnym niż dźwignia stomatologiczna, dlatego nie należy nią podważać ani wyważać, ponieważ może ulec zniszczeniu.
